Niezwykle ważną rolę w systemie oznakowania nawigacyjnego spełniała latarnia morska, funkcjonująca przy ujściu Wisły od 1482 roku. Ogień rozpalany był na szczycie ceglanej wieży, która stała się centralnym punktem rozbudowywanej w późniejszych latach Twierdzy Wisłoujście.
Prace nad budową fortecy zakończono na początku XVII wieku. Przy jej wznoszeniu zatrudniono najlepszych architektów tamtych czasów. Jednym z nich był Antonie von Obberghen z Flandrii, którego dziełem była też rozbudowa fortu w Kronborgu.
Twierdza chroniła miasto od strony morza i monitorowała statki wchodzące do portu. Tu mieściła się baza pilotów portowych i celników, a za panowania króla Zygmunta III Wazy stacjonowała tu polska flota wojenna.